Cách Vẽ Người Từ Phía Sau: Hướng Dẫn Chi Tiết Từng Bước Cho Người Mới Bắt Đầu

Có thể bạn quan tâm: Cách Vẽ Ngôi Sao Trong Photoshop: Hướng Dẫn Chi Tiết Từ Cơ Bản Đến Nâng Cao

1. Giới Thiệu Tổng Quan

Vẽ người là một trong những thử thách lớn nhất đối với bất kỳ họa sĩ nào, dù là nghiệp dư hay chuyên nghiệp. Trong số các góc độ khắc họa, cách vẽ người từ phía sau (còn gọi là “rear view”) thường ít được quan tâm hơn so với việc vẽ mặt người, nhưng lại mang lại những cơ hội luyện tập tuyệt vời cho việc nắm bắt cấu trúc cơ thể, tỉ lệ, và ngôn ngữ cơ thể. Khi bạn có thể vẽ người từ phía sau một cách tự tin, bạn sẽ dễ dàng hơn trong việc vẽ các tư thế phức tạp, tạo động tác động lực cho các nhân vật trong truyện tranh, anime, hoặc minh họa thời trang.

Bài viết này sẽ cung cấp cho bạn một hướng dẫn chi tiết, từng bước một, từ việc chuẩn bị dụng cụ, hiểu cấu trúc cơ thể, đến việc thực hiện các chi tiết như tóc, quần áo, và phụ kiện. Mục tiêu là giúp bạn đạt được ít nhất 1500 từ kiến thức thực tiễn, đủ để bạn tự tin bắt tay vào vẽ người từ phía sau mà không sợ “bị lộn xộn”.

Lưu ý: Bài viết được chia thành các phần rõ ràng, mỗi phần có tiêu đề phụ (H2) và các mục con (H3) để bạn dễ dàng tra cứu và luyện tập theo từng bước.

Có thể bạn quan tâm: Cách Vẽ Ngôi Sao Cho Bé: Hướng Dẫn Từng Bước Đơn Giản, Vui Nhộn Và Sáng Tạo

2. Chuẩn Bị Dụng Cụ Vẽ

2.1. Dụng Cụ Cơ Bản

Dụng cụ	Mô tả	Lời khuyên
Bút chì HB (hoặc 2B)	Dùng để phác thảo tổng thể	Bút chì mềm hơn (2B, 3B) dễ tạo độ đậm, nhưng HB ổn định hơn cho các đường nền
Bút chì vẽ (Mechanical)	Độ chính xác cao, không cần mài	Chọn độ cứng 0.5mm – 0.7mm để kiểm soát nét
Giấy vẽ (A4 hoặc A3)	Giấy mịn hoặc có kết cấu nhẹ	Giấy 120gsm trở lên để tránh lột màu khi tô màu
Cục tẩy	Dùng để xóa các đường thừa	Tẩy dạng “kneaded eraser” (tẩy bột) giúp làm sáng các vùng sáng
Thước kẻ	Đo tỉ lệ, tạo đường thẳng	Thước 15cm hoặc 30cm là đủ
Bảng màu (nếu tô màu)	Bút màu, màu nước, hoặc marker	Tùy vào phong cách bạn muốn đạt được

2.2. Dụng Cụ Nâng Cao (Tùy Chọn)

• Bảng vẽ kỹ thuật số (Wacom, iPad Pro + Procreate): Giúp bạn dễ dàng chỉnh sửa, tạo lớp (layer) và thử nghiệm màu.
• Bút vẽ cảm ứng: Độ nhạy áp lực cao giúp tạo độ dày nét tự nhiên.
• Mẫu tham khảo: Ảnh người thực, mô hình 3D (Blender, Poser) hoặc sách “Figure Drawing” của Andrew Loomis.

3. Hiểu Cấu Trúc Cơ Thể Khi Vẽ Từ Phía Sau

3.1. Tỷ Lệ Cơ Bản

• Chiều cao: Thông thường, người trưởng thành cao khoảng 7.5 – 8 đầu (đầu = 1/8 chiều cao cơ thể). Khi vẽ từ phía sau, bạn vẫn cần giữ tỉ lệ này để nhân vật trông cân đối.
• Độ dài cánh tay và chân: Cánh tay (từ vai đến cổ tay) chiếm khoảng 3.5 – 4 đầu, chân (từ hông đến mắt cá) chiếm 4 – 4.5 đầu.
• Vòng eo và hông: Khi nhìn từ phía sau, vòng hông thường rộng hơn vòng eo, tạo đường cong “S” nhẹ.

3.2. Khung Xương Cơ Bản

1. Cột sống: Được biểu diễn bằng một đường thẳng nhẹ, bắt đầu từ đỉnh đầu (có thể không thấy khi vẽ từ phía sau) tới hông. Độ cong nhẹ (có thể hơi “S” nếu người đang cúi người).
2. Xương chậu: Hình tam giác ngược, rộng hơn hông. Khi nhìn từ phía sau, bạn sẽ thấy phần âu chậu (sacrum) và hai xương chậu (ilium) tạo thành một hình tam giác.
3. Xương đùi: Hai đoạn dài, nối từ hông tới đầu gối. Khi vẽ từ phía sau, bạn sẽ thấy chúng hơi nghiêng ra ngoài (độ rộng khoảng 2-3 cm tùy kích thước cơ thể).
4. Xương cẳng: Nối từ đầu gối tới mắt cá. Độ dài khoảng 2.5 – 3 đầu.
5. Xương tay: Từ vai tới cổ tay, bao gồm xương cánh tay (humerus) và xương cẳng tay (radius và ulna). Khi vẽ từ phía sau, xương cánh tay sẽ hơi nghiêng ra ngoài, tạo cảm giác “độ rộng” cho vai.

3.3. Các Khối Cơ Bản

• Khối vai: Hình trụ hoặc hình hộp, bao quanh xương cánh tay. Khi nhìn từ phía sau, vai trông rộng và hơi tròn.
• Khối ngực: Đối với nam giới, có thể vẽ một hình tam giác ngược nhẹ (cạnh trên rộng hơn). Đối với nữ giới, ngực sẽ có độ cong nhẹ.
• Khối hông: Hình tròn hoặc ovum, rộng hơn vòng eo. Khi vẽ từ phía sau, hông là điểm nổi bật nhất.
• Khối đùi và bắp chân: Hình trụ, có độ dày thay đổi tùy theo tư thế và cơ bắp.

4. Các Bước Vẽ Cơ Bản

4.1. Bước 1: Phác Thảo Đường Tỷ Lệ

1. Vẽ một đường thẳng đứng dài khoảng 8 đầu (đầu = 1/8 chiều cao người). Đây sẽ là trục trung tâm của cơ thể.
2. Đánh dấu các vị trí: Đầu (đầu tiên), vai (khoảng 1.5 đầu từ đỉnh), hông (khoảng 4 đầu), đầu gối (khoảng 6.5 đầu), mắt cá (khoảng 7.5 đầu).
3. Xác định vị trí cánh tay: Vẽ các đường chéo ra hai bên từ vai, tạo độ rộng cho vai (khoảng 2-3 đầu).

4.2. Bước 2: Vẽ Khối Xương Cơ Bản

Có thể bạn quan tâm: Cách Vẽ Người Tuyết Đơn Giản: Hướng Dẫn Từng Bước Dành Cho Người Mới Bắt Đầu

• Vai: Vẽ hai hình trụ nhẹ, đặt ở hai bên đường trung tâm, nghiêng ra ngoài.
• Cột sống và xương chậu: Vẽ một hình tam giác ngược tại hông, nối với trục trung tâm.
• Chân: Vẽ hai hình trụ dọc theo đường trung tâm, một cho đùi, một cho cẳng chân. Đảm bảo độ dài và độ dày tỉ lệ.

4.3. Bước 3: Thêm Các Chi Tiết Cơ Bản

• Cổ tay: Vẽ các vòng tròn nhỏ ở cuối cánh tay để làm khớp cổ tay.
• Đầu gối: Vẽ các vòng tròn hoặc hình bầu dục để biểu thị khớp gối.
• Mắt cá: Vẽ các vòng tròn nhỏ cho mắt cá.

4.4. Bước 4: Định Hình Tư Thế

• Tư thế đứng thẳng: Đảm bảo các khối cơ thể thẳng hàng, không có độ nghiêng.
• Tư thế quay người: Nếu muốn vẽ người quay 45° hoặc 90°, hãy xoay các khối cơ thể tương ứng, giữ độ rộng vai và hông không thay đổi quá mức.
• Tư thế cúi người: Thêm độ cong nhẹ cho cột sống và hông, kéo dài phần lưng về phía trước.

4.5. Bước 5: Vẽ Tóc và Chi Tiết Phụ

• Tóc: Khi vẽ từ phía sau, tóc thường là yếu tố nổi bật nhất. Xác định kiểu tóc (ngắn, dài, tóc búi, tóc xoăn) và vẽ các khối tóc lớn, sau đó chi tiết hoá bằng các đường gợn sóng.
• Quần áo: Vẽ các nếp gấp (fold) dựa trên hướng lực trọng lực. Đối với áo khoác, áo len, hoặc váy, hãy chú ý vào cách chúng “rơi” trên cơ thể.
• Phụ kiện: Túi xách, dây nịt, hoặc mũ bảo hiểm cũng có thể xuất hiện từ phía sau. Đặt chúng phù hợp với vị trí và kích thước.

4.6. Bước 6: Hoàn Thiện Đường Viền và Xóa Bản Phác Thảo

• Dùng bút chì 2B hoặc bút mực để đánh lại các đường viền chính, làm nổi bật các chi tiết quan trọng.
• Xóa các đường phác thảo không cần thiết bằng tẩy mềm, tạo nét sạch sẽ cho bản vẽ cuối cùng.

5. Kỹ Thuật Vẽ Tóc Từ Phía Sau

5.1. Phân Tích Kiểu Tóc

Kiểu tóc	Đặc điểm khi vẽ từ phía sau
Tóc dài thẳng	Dòng tóc chảy xuống, tạo các dải dài, có thể vẽ các lớp (layer) để tạo độ sâu
Tóc ngắn cắt ngắn (bob)	Đường viền rõ ràng, tạo các đường gợn sóng nhẹ quanh đầu
Tóc xoăn, lượn sóng	Nhiều vòng xoáy, cần vẽ các vòng tròn nhỏ để biểu thị độ dày của lọn tóc
Tóc búi, cao tóc	Hình tròn hoặc hình bầu dục, tập trung vào các chi tiết nơ, dây buộc

5.2. Các Bước Vẽ

1. Xác định khối tóc: Vẽ một hình bầu dục hoặc hình tròn bao quanh đầu, tùy thuộc vào kiểu tóc.
2. Chia lớp tóc: Dùng các đường nhẹ để chia lớp tóc (đầu, giữa, cuối). Đối với tóc dài, lớp trên sẽ che lớp dưới.
3. Vẽ các luồng tóc: Bắt đầu từ gốc tóc (đầu), kéo dài ra phía sau. Đối với tóc thẳng, các luồng sẽ có độ dốc nhẹ. Đối với tóc xoăn, vẽ các vòng tròn hoặc đường uốn cong.
4. Thêm độ sâu: Tô bóng nhẹ ở các vùng dưới lớp tóc (bằng bút chì 2B) để tạo cảm giác “độ sâu”.
5. Hoàn thiện chi tiết: Thêm các sợi tóc rời rạc, tạo cảm giác tự nhiên.

6. Vẽ Quần Áo và Nếp Gấp

6.1. Nguyên Tắc Cơ Bản

• Hướng lực: Nếp gấp luôn hướng ngược lại với hướng trọng lực (tức là nếp gấp sẽ “đẩy” lên phía trên).
• Vị trí mối nối: Khi quần áo chạm vào các khớp (vai, hông, đầu gối), nếp gấp sẽ xuất hiện mạnh hơn.
• Dòng chảy: Quần áo luôn “chảy” quanh cơ thể, vì vậy các đường gấp sẽ tuân theo hình dạng cơ thể.

6.2. Các Loại Nếp Gấp Thông Thường

Loại nếp gấp	Đặc điểm	Khi nào xuất hiện
Nếp gấp “V”	Đường gấp chéo, tạo hình tam giác	Khi quần áo bị kéo căng (ví dụ: áo khoác ép vào vai)
Nếp gấp “U”	Đường gấp tròn, mềm mại	Khi quần áo rủ xuống (váy, áo dài)
Nếp gấp “W”	Nhiều góc nhọn, tạo hình “W”	Khi quần áo bị nén (điệu bộ ngồi, gập gối)
Nếp gấp “S”	Đường gấp uốn lượn, giống chữ S	Khi cơ thể uốn cong (cúi người)

6.3. Thực Hành Vẽ Áo Khoác

1. Vẽ khối áo: Bắt đầu bằng một hình chữ nhật dài, đặt trên vai.
2. Thêm nếp gấp ở vai: Vẽ các đường “V” nhẹ ở góc vai, tạo cảm giác áo đang căng lên.
3. Vẽ nếp gấp dọc lưng: Khi người đứng thẳng, nếp gấp sẽ ít, nhưng nếu người cúi người, vẽ các đường “U” dọc lưng.
4. Thêm chi tiết túi, khóa kéo: Vẽ các hình chữ nhật nhỏ cho túi, đường thẳng cho khóa kéo.

6.4. Thực Hành Vẽ Quần Dài

1. Vẽ khối quần: Hai hình trụ dọc từ hông tới mắt cá.
2. Xác định nếp gấp ở hông: Khi người di chuyển, hông sẽ tạo ra nếp gấp “V” nhẹ.
3. Vẽ nếp gấp ở đầu gối: Đầu gối là điểm gập mạnh, vì vậy vẽ các đường “W” ngắn quanh đầu gối.
4. Thêm chi tiết: Đường viền dải, dây cạp, hoặc túi.

7. Màu Sắc và Ánh Sáng

7.1. Lựa Chọn Màu Nền

Có thể bạn quan tâm: Cách Vẽ Người Ngồi Trên Thuyền: Hướng Dẫn Chi Tiết Từ Cơ Bản Đến Nâng Cao

• Màu nền trung tính (xám nhạt, be) giúp người xem tập trung vào nhân vật.
• Màu nền mạnh (xanh dương, hồng) có thể tạo cảm giác “tác phẩm nghệ thuật” hơn.

7.2. Ánh Sáng Cơ Bản

Khi vẽ từ phía sau, nguồn sáng thường đến từ phía trước (đối diện với người xem). Điều này tạo ra:

• Bóng phía sau: Các vùng phía sau cơ thể (đầu, lưng) sẽ có độ sáng thấp hơn.
• Đường viền sáng: Các cạnh như vai, hông, và đầu gối sẽ có ánh sáng phản chiếu, tạo đường viền sáng.

7.3. Kỹ Thuật Tô Màu

1. Tô nền: Dùng màu nền nhẹ, tô đều khắp bề mặt.
2. Tô da: Sử dụng tông màu da cơ bản (be, hồng nhạt) và tạo độ đậm nhạt dựa trên ánh sáng.
3. Tô tóc: Bắt đầu từ màu nền (đậm hơn) và dần làm sáng ở các vùng nhận ánh sáng.
4. Tô quần áo: Đối với vải dày (jeans, áo khoác), tạo độ đậm ở các vùng bóng và sáng hơn ở các vùng nhận ánh sáng.
5. Hoàn thiện: Thêm các chi tiết nhỏ như vết bẩn, phản chiếu ánh sáng trên vải để tăng tính thực tế.

8. Thực Hành Nhanh: 5 Bài Tập Cơ Bản

Bài tập	Mô tả	Mục tiêu
1. Vẽ người đứng thẳng từ phía sau	Vẽ một người nam / nữ với tư thế đứng thẳng, không có chuyển động	Nắm vững tỷ lệ cơ bản
2. Vẽ người quay 45°	Vẽ người quay sang một góc nhẹ, thể hiện độ sâu	Hiểu cách các khối cơ thể thay đổi khi quay
3. Vẽ người cúi người	Thêm độ cong cho cột sống, tạo nếp gấp trên áo	Luyện tập vẽ nếp gấp và tư thế động
4. Vẽ người với tóc dài thẳng	Thêm chi tiết tóc, tạo độ sâu	Tập trung vào việc vẽ tóc từ phía sau
5. Vẽ người mặc áo khoác và quần jean	Thêm quần áo, nếp gấp, và chi tiết phụ	Kết hợp các kỹ thuật: cơ thể, tóc, quần áo

Thực hiện mỗi bài tập ít nhất 3 lần, mỗi lần ghi chú những lỗi thường gặp (ví dụ: “đầu gối không thẳng”, “tóc quá mỏng”). Khi bạn cảm thấy tự tin, hãy thử kết hợp các bài tập (ví dụ: người quay 45° + áo khoác + tóc dài) để nâng cao kỹ năng.

9. Những Sai Lầm Thường Gặp Khi Vẽ Người Từ Phía Sau

1. Bỏ qua tỷ lệ đầu: Đầu thường là 1/8 chiều cao, nếu quá to hoặc quá nhỏ sẽ làm nhân vật trông không tự nhiên.
2. Quên độ sâu của tóc: Khi vẽ tóc từ phía sau, tránh vẽ các sợi tóc quá thẳng và đồng đều; hãy tạo độ dày và lớp.
3. Nếp gấp không hợp lý: Nếp gấp phải dựa trên hướng lực, nếu vẽ nếp gấp “ngược” sẽ làm áo khoác trông “cứng rắn”.
4. Không quan tâm đến ánh sáng: Bóng và ánh sáng phải nhất quán; nếu ánh sáng đến từ phía trước, phần lưng sẽ tối hơn.
5. Quên các chi tiết phụ: Túi xách, dây nịt, hoặc các phụ kiện khác sẽ giúp nhân vật “có hồn” hơn; nếu thiếu chúng, bản vẽ sẽ trông “trống rỗng”.

10. Cách Tự Đánh Giá và Cải Thiện

10.1. Kiểm Tra Tỷ Lệ

• Đặt thước kẻ dọc theo cột sống, đo khoảng cách giữa các điểm chính (đầu, vai, hông, đầu gối, mắt cá). So sánh với tỉ lệ chuẩn (1:1.5:3:4.5:6…).
• Sử dụng grid method (lưới): Vẽ lưới trên bản vẽ và trên hình mẫu, so sánh từng khối.

10.2. Đánh Giá Độ Động

• Nhìn vào tư thế: Cơ thể có cảm giác “căng thẳng” hay “thư giãn”? Động lực (action) có rõ ràng không?
• Đánh giá các đường gấp: Liệu chúng có phản ánh trọng lực và chuyển động không?

10.3. Nhận Xét Về Màu Sắc

• Kiểm tra độ tương phản giữa các vùng sáng và tối.
• Đảm bảo màu da, tóc, và quần áo không bị “nhiễu” (overlap) quá mức.

10.4. Nhận Phản Hồi

• Đăng tác phẩm lên các cộng đồng nghệ thuật (DeviantArt, ArtStation, Reddit r/learnart) để nhận xét.
• Nhận xét từ người có kinh nghiệm sẽ giúp bạn nhanh chóng phát hiện những sai lầm mà mình chưa nhận ra.

11. Tổng Kết

Vẽ người từ phía sau không chỉ là một kỹ năng “thứ yếu”, mà còn là cánh cửa mở ra khả năng vẽ mọi tư thế và hiểu sâu hơn về cấu trúc cơ thể. Bằng cách nắm vững tỷ lệ, phác thảo khối xương, thêm chi tiết tóc và quần áo, và đánh giá ánh sáng, bạn sẽ có thể tạo ra những bức vẽ người từ phía sau đầy sức sống và chuyên nghiệp.

Hãy nhớ rằng thực hành liên tục là chìa khóa. Đừng ngại thử nghiệm với các kiểu tóc, trang phục, và tư thế khác nhau. Khi bạn cảm thấy tự tin với bản vẽ đứng thẳng, hãy tiến tới các tư thế phức tạp hơn như người đang chạy, nhảy, hoặc ngồi. Mỗi bước tiến sẽ mang lại cho bạn kinh nghiệm quý giá, giúp bạn nâng cao kỹ năng vẽ người từ mọi góc độ.

Chúc bạn vui vẻ và thành công trên hành trình khám phá nghệ thuật vẽ người từ phía sau!