Có thể bạn quan tâm: Cách Vẽ Phối Cảnh 3d: Hướng Dẫn Từ Cơ Bản Đến Nâng Cao Cho Người Mới Bắt Đầu
TÓM TẮT
- 1 Mở Đầu
- 2 1. Pie of Pie Là Gì? Khi Nào Nên Sử Dụng?
- 3 2. Chuẩn Bị Dữ Liệu
- 4 3. Các Bước Tạo Pie of Pie Trong Excel
- 5 4. Các Tình Huống Thực Tế Áp Dụng Pie of Pie
- 6 5. Mẹo Và Lưu Ý Khi Sử Dụng Pie of Pie
- 7 6. So Sánh Pie of Pie Với Các Loại Biểu Đồ Khác
- 8 7. Thực Hành: Tạo Pie of Pie Từ Đầu Đến Cuối
- 9 8. Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ)
- 9.1 8.1 Tôi có thể tạo nhiều biểu đồ phụ không?
- 9.2 8.2 Làm sao để di chuyển biểu đồ phụ ra bên ngoài biểu đồ chính?
- 9.3 8.3 Khi dữ liệu thay đổi, biểu đồ có tự động cập nhật không?
- 9.4 8.4 Tôi muốn tách một phần cụ thể (ví dụ: sản phẩm E) mà không dựa vào giá trị ngưỡng, làm sao?
- 9.5 8.5 Có cách nào để xuất biểu đồ này ra dạng PNG với độ phân giải cao không?
- 10 9. Kết Luận
Mở Đầu
Trong thế giới phân tích dữ liệu, biểu đồ tròn (pie chart) luôn là một trong những công cụ trực quan mạnh mẽ giúp chúng ta thể hiện tỷ lệ phần trăm của các hạng mục trong một tập dữ liệu. Tuy nhiên, khi dữ liệu trở nên phức tạp, biểu đồ tròn truyền thống đôi khi không đủ khả năng truyền tải thông tin một cách rõ ràng và chi tiết. Đó là lúc pie of pie (còn được gọi là “pie of pie chart” hay “double pie chart”) xuất hiện như một giải pháp thông minh.
Bài viết này sẽ cung cấp cho bạn một hướng dẫn chi tiết, từng bước một, về cách vẽ pie of pie trong Microsoft Excel. Chúng tôi sẽ giải thích khái niệm, lợi ích, các trường hợp sử dụng thực tế, cũng như cách tùy chỉnh biểu đồ để đạt được hiệu quả tối ưu. Ngoài ra, chúng tôi sẽ chia sẻ một số mẹo và lưu ý quan trọng để tránh những lỗi thường gặp khi làm việc với loại biểu đồ này.
Lưu ý: Bài viết được viết dựa trên phiên bản Microsoft Excel 2026/Office 365, nhưng hầu hết các bước cũng áp dụng cho các phiên bản Excel trước đó (2026, 2026) với một số khác biệt nhỏ trong giao diện.
1. Pie of Pie Là Gì? Khi Nào Nên Sử Dụng?
1.1 Định Nghĩa
Pie of pie là một loại biểu đồ hỗn hợp, trong đó một biểu đồ tròn lớn (primary pie) được chia thành các phần, và một hoặc một vài phần quan trọng (hoặc có giá trị nhỏ) được tách ra thành một biểu đồ tròn phụ (secondary pie). Nhờ vậy, người xem có thể nhìn thấy tổng quan của dữ liệu và đồng thời chi tiết hoá các phần quan trọng mà biểu đồ tròn chính không thể hiện rõ.
1.2 Lợi Ích
| Lợi Ích | Mô Tả |
|---|---|
| Hiển thị chi tiết | Cho phép chi tiết hoá các hạng mục có giá trị nhỏ hoặc quan trọng mà biểu đồ tròn chính không thể hiện rõ. |
| Tiết kiệm không gian | Thay vì tạo nhiều biểu đồ riêng lẻ, pie of pie gộp chúng lại trong một hình ảnh duy nhất. |
| Tăng tính trực quan | Người xem dễ dàng so sánh tỷ lệ phần trăm tổng thể và chi tiết con. |
| Làm nổi bật phần quan trọng | Có thể làm nổi bật một hạng mục đặc biệt bằng cách tách nó ra. |
1.3 Khi Nào Nên Dùng Pie of Pie?
- Dữ liệu có nhiều hạng mục, trong đó một số hạng mục chiếm tỷ lệ rất nhỏ (<5% tổng) và khó nhìn thấy trên biểu đồ tròn chính.
- Muốn nhấn mạnh một hoặc vài hạng mục quan trọng (ví dụ: doanh thu của sản phẩm chủ lực so với các sản phẩm phụ).
- Khi bạn cần so sánh chi tiết giữa các hạng mục con của một nhóm lớn (ví dụ: phân tích chi phí theo dự án con trong một dự án tổng thể).
2. Chuẩn Bị Dữ Liệu
2.1 Định Dạng Dữ Liệu
Trước khi tạo biểu đồ, dữ liệu của bạn cần được sắp xếp một cách hợp lý. Dưới đây là một ví dụ mẫu về dữ liệu doanh thu các sản phẩm:
| Sản phẩm | Doanh thu (triệu VND) |
|---|---|
| Sản phẩm A | 120 |
| Sản phẩm B | 80 |
| Sản phẩm C | 45 |
| Sản phẩm D | 30 |
| Sản phẩm E | 25 |
| Sản phẩm F | 15 |
| Sản phẩm G | 10 |
| Sản phẩm H | 5 |
2.2 Xác Định Nhóm Chính và Nhóm Con
Có thể bạn quan tâm: Cách Vẽ Popu Điểm Thi: Hướng Dẫn Chi Tiết Từ A Đến Z
- Nhóm chính (Primary): Các sản phẩm chiếm phần lớn doanh thu (A, B, C, D).
- Nhóm con (Secondary): Các sản phẩm chiếm tỷ lệ nhỏ (E, F, G, H) sẽ được tách ra.
Bạn có thể tạo một cột phụ để đánh dấu nhóm con:
| Sản phẩm | Doanh thu | Nhóm |
|---|---|---|
| Sản phẩm A | 120 | Chính |
| Sản phẩm B | 80 | Chính |
| Sản phẩm C | 45 | Chính |
| Sản phẩm D | 30 | Chính |
| Sản phẩm E | 25 | Con |
| Sản phẩm F | 15 | Con |
| Sản phẩm G | 10 | Con |
| Sản phẩm H | 5 | Con |
3. Các Bước Tạo Pie of Pie Trong Excel
3.1 Bước 1: Chọn Dữ Liệu
- Mở Excel và nhập dữ liệu như bảng trên (cột A: Sản phẩm, cột B: Doanh thu, cột C: Nhóm).
- Chọn toàn bộ vùng dữ liệu A1:B9 (không cần chọn cột Nhóm ở bước này).
3.2 Bước 2: Chèn Biểu Đồ Tròn
- Trên thanh Insert (Chèn), nhấp vào Pie Chart (Biểu đồ tròn).
- Chọn 2-D Pie (hoặc 3-D nếu bạn thích) → Excel sẽ tạo một biểu đồ tròn cơ bản dựa trên dữ liệu đã chọn.
3.3 Bước 3: Chuyển Đổi Thành Pie of Pie
- Khi biểu đồ đã xuất hiện, bấm chuột phải vào biểu đồ và chọn Change Chart Type (Thay đổi loại biểu đồ).
- Trong hộp thoại Change Chart Type, ở cột bên trái chọn Combo (Kết hợp).
- Ở phần Choose the chart type and axis for your data series, bạn sẽ thấy danh sách các series (ở đây chỉ có một series “Doanh thu”).
- Đối với series này, trong mục Chart Type, chọn Pie of Pie.
- Nhấn OK. Excel sẽ tự động chuyển biểu đồ sang dạng pie of pie, trong đó một phần của biểu đồ chính sẽ được tách ra thành biểu đồ phụ.
3.4 Bước 4: Tùy Chỉnh Phân Đoạn Được Tách
Mặc định Excel sẽ tách những phần có giá trị nhỏ nhất. Để tùy chỉnh:
- Chọn biểu đồ, sau đó bấm chuột phải vào một phần của biểu đồ (có thể là phần bất kỳ) và chọn Format Data Series (Định dạng chuỗi dữ liệu).
- Trong bảng Format Data Series (thường xuất hiện ở bên phải), mở mục Split Series (Phân tách chuỗi).
- Bạn sẽ thấy các tùy chọn:
- By Percentage (Theo tỷ lệ phần trăm)
- By Value (Theo giá trị)
- By Position (Theo vị trí)
- By Custom (Tùy chỉnh)
- Chọn “By Value” và nhập giá trị ngưỡng (ví dụ: 20). Các mục có doanh thu ≤ 20 sẽ được đưa vào biểu đồ phụ.
- Hoặc chọn “By Percentage” và nhập 5% để tách các mục chiếm ≤5% tổng.
- Nếu muốn tách thủ công, chọn By Custom, sau đó bấm vào từng phần trên biểu đồ chính và chọn “Split series” cho các phần bạn muốn tách.
3.5 Bước 5: Định Dạng Nhãn và Màu Sắc
5.5.1 Thêm Nhãn Dữ Liệu
- Chọn biểu đồ → Chart Elements (+) → Data Labels (Nhãn dữ liệu) → More Options.
- Trong Label Options, chọn Category Name (Tên danh mục) và Percentage (Tỷ lệ phần trăm).
- Đối với biểu đồ phụ, bạn có thể thêm Value (Giá trị) để hiển thị con số thực tế.
5.5.2 Đổi Màu Các Phân Đoạn
- Click vào một phân đoạn (cả trên biểu đồ chính và phụ) → Format Data Point.
- Chọn Fill (Màu nền) → Solid fill và chọn màu mong muốn.
- Đối với các phân đoạn có cùng nhóm, bạn có thể dùng cùng một màu sắc để tạo liên kết trực quan.
5.5.3 Kết Nối Hai Biểu Đồ
Nếu muốn các đường nối giữa biểu đồ chính và phụ rõ ràng hơn:
- Chọn Chart Elements (+) → Lines (Đường nối) → Show Leader Lines.
- Định dạng độ dày, màu sắc của đường nối trong Format Data Series → Line.
3.6 Bước 6: Tinh Chỉnh Khổ Biểu Đồ
- Kéo các góc của biểu đồ để thay đổi kích thước.
- Để biểu đồ phụ nổi bật hơn, bạn có thể kéo biểu đồ phụ ra phía bên phải hoặc điều chỉnh vị trí bằng cách kéo biểu đồ trong Chart Area.
3.7 Bước 7: Thêm Tiêu Đề và Chú Thích
- Tiêu đề: Click vào Chart Title → Gõ “Doanh Thu Các Sản Phẩm – Pie of Pie”.
- Chú thích (Legend): Đảm bảo legend hiển thị đúng các nhóm (Chính, Con) hoặc tắt nếu nhãn dữ liệu đã đủ.
3.8 Bước 8: Lưu và Chia Sẻ
Sau khi hoàn thiện, bạn có thể Copy biểu đồ và Paste vào PowerPoint, Word, hoặc lưu dưới dạng hình ảnh (Right‑click → Save as Picture).
4. Các Tình Huống Thực Tế Áp Dụng Pie of Pie
4.1 Phân Tích Doanh Thu Theo Khu Vực
Có thể bạn quan tâm: Cách Vẽ Phổ Trong Origin: Hướng Dẫn Chi Tiết Từ Cơ Bản Đến Nâng Cao
Giả sử công ty có 12 khu vực bán hàng, trong đó 3 khu vực chiếm 80% doanh thu, còn lại chỉ chiếm 20%. Pie of pie giúp làm nổi bật 3 khu vực chính và chi tiết các khu vực còn lại.
4.2 Đánh Giá Chi Phí Dự Án
Trong một dự án xây dựng, chi phí có thể chia thành: nguyên vật liệu, nhân công, thiết bị, chi phí dự phòng. Nếu chi phí dự phòng chỉ chiếm 2% tổng, nhưng muốn hiển thị chi tiết các mục con của dự phòng (bảo hiểm, dự phòng thời gian…), pie of pie là lựa chọn lý tưởng.
4.3 Khảo Sát Thị Trường
Khi khảo sát thị phần các thương hiệu, các thương hiệu lớn chiếm phần lớn, còn các thương hiệu nhỏ rải rác. Pie of pie giúp hiển thị “thị phần các thương hiệu lớn” và “các thương hiệu còn lại” một cách rõ ràng.
5. Mẹo Và Lưu Ý Khi Sử Dụng Pie of Pie
| Mẹo | Mô Tả |
|---|---|
| Không quá nhiều phân đoạn | Nếu biểu đồ phụ có quá nhiều phần, người xem sẽ bị rối. Hãy giới hạn tối đa 5‑6 phần trong biểu đồ phụ. |
| Giữ tỷ lệ hợp lý | Đảm bảo phần biểu đồ phụ đủ lớn để hiển thị chi tiết, tránh quá nhỏ khiến nhãn không đọc được. |
| Màu sắc đồng nhất | Sử dụng cùng một bảng màu cho nhóm chính và phụ để tạo liên kết trực quan. |
| Kiểm tra tổng cộng | Đảm bảo tổng các phần (chính + phụ) bằng 100% để tránh gây nhầm lẫn. |
| Sử dụng dữ liệu thực tế | Tránh tạo biểu đồ “đồ họa” mà không dựa trên dữ liệu thực để duy trì độ tin cậy. |
| Kiểm tra trên các thiết bị | Nếu biểu đồ sẽ xuất hiện trên slide hoặc báo cáo PDF, kiểm tra độ rõ nét trên các thiết bị khác nhau. |
6. So Sánh Pie of Pie Với Các Loại Biểu Đồ Khác
| Loại biểu đồ | Khi nào nên dùng | Ưu điểm | Nhược điểm |
|---|---|---|---|
| Pie (tròn) truyền thống | Dữ liệu ít hạng mục, tỷ lệ rõ ràng | Đơn giản, dễ hiểu | Không hiển thị chi tiết các phần nhỏ |
| Bar/Column (cột, thanh) | So sánh giá trị tuyệt đối, nhiều hạng mục | Dễ so sánh, hiển thị giá trị lớn | Không trực quan về tỷ lệ phần trăm |
| Doughnut (bánh vòng) | Khi muốn nhấn mạnh phần trung tâm hoặc có nhiều lớp | Thẩm mỹ, có thể chồng lớp | Cũng gặp khó khăn với phần nhỏ |
| Treemap | Dữ liệu phân cấp đa mức, nhiều mục | Hiển thị cấu trúc phân cấp | Khó đọc tỷ lệ phần trăm |
| Pie of Pie | Dữ liệu có phần nhỏ cần chi tiết, muốn nhấn mạnh nhóm | Kết hợp tổng quan + chi tiết | Phức tạp hơn, không phù hợp nếu quá nhiều phần phụ |
7. Thực Hành: Tạo Pie of Pie Từ Đầu Đến Cuối
7.1 Tạo Bảng Dữ Liệu Mẫu
A1: Sản phẩm B1: Doanh thu C1: Nhóm
A2: A B2: 120 C2: Chính
A3: B B3: 80 C3: Chính
A4: C B4: 45 C4: Chính
A5: D B5: 30 C5: Chính
A6: E B6: 25 C6: Con
A7: F B7: 15 C7: Con
A8: G B8: 10 C8: Con
A9: H B9: 5 C9: Con
7.2 Thực Hiện Các Bước Như Trên
- Chọn A1:B9, Insert → Pie → 2-D Pie.
- Change Chart Type → Combo → Pie of Pie.
- Format Data Series → Split Series → By Value → 20.
- Thêm Data Labels: Category Name + Percentage.
- Định dạng màu: Chính – xanh dương, Con – xanh lá.
- Thêm tiêu đề: “Doanh Thu Sản Phẩm – Pie of Pie”.
Kết quả sẽ là một biểu đồ tròn lớn hiển thị A‑D, và một biểu đồ tròn phụ hiển thị E‑H.
8. Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ)
Có thể bạn quan tâm: Cách Vẽ Phổ Biên Độ: Hướng Dẫn Chi Tiết Từ Cơ Bản Đến Nâng Cao
8.1 Tôi có thể tạo nhiều biểu đồ phụ không?
Excel chỉ hỗ trợ một biểu đồ phụ trong pie of pie (hoặc bar of pie). Nếu bạn cần nhiều hơn một biểu đồ phụ, hãy cân nhắc tạo các biểu đồ riêng biệt hoặc sử dụng Combo Chart với các loại biểu đồ khác.
8.2 Làm sao để di chuyển biểu đồ phụ ra bên ngoài biểu đồ chính?
Sau khi tạo biểu đồ, kéo biểu đồ phụ bằng cách nhấp vào nó và kéo tới vị trí mong muốn. Đảm bảo không kéo quá xa để đường nối vẫn hiển thị rõ ràng.
8.3 Khi dữ liệu thay đổi, biểu đồ có tự động cập nhật không?
Có. Nếu bạn thay đổi giá trị trong bảng dữ liệu, biểu đồ sẽ tự động cập nhật. Tuy nhiên, nếu bạn thay đổi cấu trúc (thêm hoặc xóa hàng), có thể cần Refresh hoặc Re‑select dữ liệu.
8.4 Tôi muốn tách một phần cụ thể (ví dụ: sản phẩm E) mà không dựa vào giá trị ngưỡng, làm sao?
Chọn By Custom trong Split Series, sau đó click vào phần “E” trên biểu đồ chính và chọn Split series. Phần này sẽ di chuyển sang biểu đồ phụ.
8.5 Có cách nào để xuất biểu đồ này ra dạng PNG với độ phân giải cao không?
- Click vào biểu đồ → Copy → Paste Special → Picture (Enhanced Metafile) → OK.
- Sau đó, Save As → PNG. Hoặc dùng Export trong PowerPoint sau khi dán biểu đồ.
9. Kết Luận
Pie of pie là một công cụ mạnh mẽ giúp bạn kết hợp tổng quan và chi tiết trong một biểu đồ duy nhất. Khi được sử dụng đúng cách, nó không chỉ làm cho báo cáo của bạn trở nên chuyên nghiệp hơn mà còn giúp người xem nắm bắt thông tin nhanh chóng và chính xác. Qua bài viết này, hy vọng bạn đã nắm vững:
- Khái niệm và lợi ích của pie of pie.
- Các bước chi tiết để tạo và tùy chỉnh biểu đồ trong Excel.
- Các tình huống thực tế và lưu ý quan trọng để tránh lỗi thường gặp.
Hãy thử áp dụng vào dự án của mình ngay hôm nay để trải nghiệm sức mạnh của visualisation dữ liệu! Nếu bạn còn thắc mắc hoặc muốn chia sẻ kinh nghiệm, đừng ngần ngại để lại bình luận dưới đây. Chúc bạn thành công!