Cách Vẽ Mâm Tròn (donut Chart) Trên Excel: Hướng Dẫn Chi Tiết Từ A Đến Z

Có thể bạn quan tâm: Cách Vẽ Máy Trạng Thái: Hướng Dẫn Chi Tiết Từ Cơ Bản Đến Nâng Cao

Mở Đầu

Trong môi trường kinh doanh và phân tích dữ liệu hiện đại, việc trình bày số liệu một cách trực quan, sinh động luôn là yếu tố then chốt để thu hút sự chú ý và truyền tải thông tin hiệu quả. Một trong những loại biểu đồ phổ biến, nhưng không phải lúc nào cũng được khai thác tối đa, chính là mâm tròn (Donut Chart). Khác với biểu đồ tròn truyền thống, mâm tròn cung cấp không gian trung tâm để chèn tiêu đề, chú giải hoặc các thông tin bổ trợ, đồng thời cho phép so sánh nhiều bộ dữ liệu trên cùng một biểu đồ một cách trực quan hơn.

Bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn bạn cách vẽ mâm tròn trên Excel một cách chi tiết, từ việc chuẩn bị dữ liệu, tạo biểu đồ, tùy chỉnh màu sắc, thêm nhãn, đến các mẹo nâng cao giúp biểu đồ của bạn trở nên chuyên nghiệp và ấn tượng. Dù bạn là người mới bắt đầu hay đã có kinh nghiệm sử dụng Excel, những bước hướng dẫn cụ thể và các lưu ý thực tiễn sẽ giúp bạn nhanh chóng tạo ra những mâm tròn đẹp mắt, phù hợp với mọi báo cáo, bản trình bày hay tài liệu marketing.

Có thể bạn quan tâm: Cách Vẽ Máy Biến Thế: Hướng Dẫn Chi Tiết Từ Cơ Bản Đến Nâng Cao

1. Hiểu Rõ Biểu Đồ Mâm Tròn Là Gì?

1.1 Định Nghĩa

Mâm tròn (Donut Chart) là một biến thể của biểu đồ tròn, trong đó phần trung tâm của hình tròn được “cắt bỏ”, tạo thành một vòng hình dạng giống như chiếc bánh donut. Mỗi phần của vòng biểu diễn một phần trăm hoặc tỉ lệ của tổng dữ liệu. Khác với biểu đồ tròn, mâm tròn cho phép:

• Hiển thị nhiều nhóm dữ liệu trên cùng một vòng (các vòng lồng nhau) để so sánh.
• Chèn thông tin trong khu vực trung tâm như tiêu đề, tổng số, hoặc các chỉ số KPI.
• Tùy chỉnh độ dày vòng, tạo cảm giác hiện đại, thẩm mỹ.

1.2 Khi Nào Nên Dùng Mâm Tròn

• So sánh tỉ lệ phần trăm của các danh mục trong một nhóm hoặc nhiều nhóm.
• Trình bày dữ liệu đa cấp (ví dụ: doanh thu theo khu vực và theo sản phẩm).
• Báo cáo KPI với tổng số và tỉ lệ đạt được hiển thị trong vòng trung tâm.
• Tạo infographic cho báo cáo marketing, tài chính, nhân sự,…

2. Chuẩn Bị Dữ Liệu Trước Khi Vẽ

2.1 Cấu Trúc Dữ Liệu Cơ Bản

Để vẽ mâm tròn, dữ liệu cần được sắp xếp dưới dạng cột hoặc hàng với tiêu đề ở hàng/ cột đầu tiên. Ví dụ:

Danh Mục	Giá Trị
Đồ ăn	120
Đồ uống	80
Văn phòng	50
Khác	30

Nếu muốn vẽ nhiều vòng (để so sánh nhiều nhóm), bạn có thể sắp xếp như sau:

Danh Mục	Q1	Q2	Q3
Đồ ăn	120	130	115
Đồ uống	80	90	85
Văn phòng	50	55	48
Khác	30	28	35

2.2 Kiểm Tra Dữ Liệu

• Không có giá trị âm: Biểu đồ mâm tròn không hỗ trợ giá trị âm; nếu có, cần chuyển đổi hoặc loại bỏ.
• Tổng giá trị: Đảm bảo tổng các giá trị hợp lý (ví dụ: tổng 100% nếu bạn muốn biểu diễn tỉ lệ phần trăm).
• Định dạng: Đánh dấu cột/ hàng cần vẽ, tránh chọn ô trống hoặc tiêu đề phụ.

2.3 Đặt Tên Cho Dữ Liệu

Sử dụng định dạng bảng (Insert > Table) để dữ liệu trở nên có cấu trúc, dễ quản lý và tự động cập nhật khi bạn thêm/bớt dữ liệu.

3. Tạo Mâm Tròn Cơ Bản Trên Excel

3.1 Bước 1: Chọn Dữ Liệu

1. Bôi đen toàn bộ vùng dữ liệu (bao gồm tiêu đề và giá trị).
2. Nếu bạn dùng bảng, chỉ cần bôi chọn một ô trong bảng và Excel sẽ tự động nhận diện toàn bộ vùng.

3.2 Bước 2: Chèn Biểu Đồ

• Excel 2026 trở lên: Vào Insert > Charts > Donut.
• Excel 2026/2026: Vào Insert > Pie > Donut Chart.

Excel sẽ tự động tạo một biểu đồ mâm tròn trên cùng một sheet hoặc trên một sheet mới (tùy thuộc vào cài đặt mặc định).

3.3 Bước 3: Kiểm Tra Kết Quả

Có thể bạn quan tâm: Cách Vẽ Máy Vi Tính Từ A Đến Z: Hướng Dẫn Chi Tiết Cho Người Mới Bắt Đầu

Bạn sẽ thấy một vòng tròn với các phần màu khác nhau, mỗi phần đại diện cho một danh mục. Mặc định, Excel sẽ gán màu sắc ngẫu nhiên và hiển thị Legend (chú giải) ở bên phải.

4. Tùy Chỉnh Mâm Tròn Để Trở Nên Chuyên Nghiệp

4.1 Thay Đổi Màu Sắc

1. Click vào vòng biểu đồ để chọn toàn bộ.
2. Click chuột phải → Format Data Series.
3. Trong Fill & Line > Fill, chọn Solid fill và chọn màu mong muốn cho từng phần. Bạn có thể click từng phần (đơn lẻ) để tùy chỉnh màu riêng.

Mẹo: Sử dụng bảng màu công ty để đồng nhất giao diện báo cáo.

4.2 Điều Chỉnh Độ Dày Vòng (Hole Size)

• Trong Format Data Series, tìm Donut Hole Size (tỷ lệ lỗ ở giữa).
• Mặc định là 50%; kéo thanh trượt để giảm hoặc tăng độ dày vòng. Giá trị 70% sẽ tạo vòng mỏng hơn, để lại không gian lớn hơn cho tiêu đề trung tâm.

4.3 Thêm Nhãn Dữ Liệu (Data Labels)

1. Chọn biểu đồ → Chart Elements (+) → Data Labels → More Options.
2. Trong Label Options, bạn có thể chọn hiển thị:
3. Category Name (Tên danh mục)
4. Value (Giá trị)
5. Percentage (Phần trăm)
6. Series Name (Tên nhóm)
7. Đánh dấu các mục cần hiển thị, ví dụ Category Name + Percentage để người xem thấy rõ danh mục và tỉ lệ.

Lưu ý: Đối với biểu đồ có nhiều vòng (multi‑donut), chỉ nên hiển thị nhãn cho vòng trong hoặc vòng ngoài, tránh làm biểu đồ rối mắt.

4.4 Di Chuyển Nhãn Để Tránh Che Lấp

• Kéo từng nhãn bằng chuột để đặt vị trí sao cho không chồng lên nhau.
• Hoặc vào Label Position → Inside End / Outside End tùy vào độ dài nhãn.

4.5 Thêm Tiêu Đề và Chú Giải

• Chart Title: Click vào tiêu đề mặc định → nhập tiêu đề mới, ví dụ “Phân Bổ Ngân Sách 2026”.
• Legend: Nếu biểu đồ có quá nhiều mục, bạn có thể ẩn Legend và để nhãn dữ liệu thay thế. Click vào Legend → Delete.

4.6 Thêm Văn Bản Vào Trung Tâm

Đây là điểm mạnh của mâm tròn:

1. Click vào vòng biểu đồ → Insert Text Box (hoặc Insert > Text Box).
2. Vẽ hộp văn bản trong khu vực lỗ tròn.
3. Gõ nội dung, ví dụ: “Tổng: 280 Triệu VND”.
4. Định dạng font, màu, căn giữa để trông hài hòa.

Bạn cũng có thể dùng WordArt hoặc SmartArt để tạo tiêu đề nổi bật hơn.

5. Vẽ Nhiều Vòng (Multi‑Donut) Để So Sánh Nhiều Nhóm

5.1 Khi Nào Dùng Multi‑Donut

• So sánh cùng danh mục qua các thời kỳ (Q1, Q2, Q3…).
• So sánh các khu vực hoặc đối tượng khác nhau trong cùng một biểu đồ.

5.2 Cách Tạo

Giả sử dữ liệu như bảng dưới:

Danh Mục	Q1	Q2	Q3
Đồ ăn	120	130	115
Đồ uống	80	90	85
Văn phòng	50	55	48
Khác	30	28	35

Bước 1: Chọn toàn bộ bảng (bao gồm tiêu đề).
Bước 2: Vào Insert > Donut Chart. Excel sẽ tạo một biểu đồ với ba vòng, mỗi vòng tương ứng một cột (Q1, Q2, Q3).

5.3 Tùy Chỉnh Độ Độ Dày và Màu

• Độ dày vòng: Khi chọn một vòng (click vào vòng ngoài hoặc trong), vào Format Data Series → Donut Hole Size để thay đổi đồng thời cho toàn bộ.
• Màu sắc: Để phân biệt các thời kỳ, bạn có thể gán bảng màu cho từng vòng. Ví dụ: Q1 – xanh dương, Q2 – xanh lá, Q3 – cam.

5.4 Đánh Dấu Vòng

Bạn có thể thêm nhãn vòng (Series Name) để người xem biết vòng nào là Q1, Q2, Q3:

1. Chọn biểu đồ → Chart Elements (+) → Data Labels → More Options.
2. Trong Label Options, chọn Series Name và Percentage.
3. Định vị Series Name ở Inside End hoặc Outside End tùy vào không gian.

5.5 Giảm Nhầm Lẫn Khi Nhiều Vòng

• Sắp xếp vòng: Đôi khi vòng trong sẽ che một phần vòng ngoài. Bạn có thể thay đổi Series Order trong Select Data → Switch Row/Column hoặc kéo‑thả trong Legend để thay đổi thứ tự hiển thị.
• Sử dụng màu sắc tương phản: Đảm bảo mỗi vòng có màu sắc khác nhau nhưng vẫn đồng nhất trong cùng một nhóm (ví dụ, các phần của cùng một danh mục có màu sắc tương tự nhưng độ sáng khác nhau).

6. Các Mẹo Nâng Cao Để Biểu Đồ Nổi Bật Hơn

6.1 Thêm Đường Nối (Connector Lines)

Có thể bạn quan tâm: Cách Vẽ Máy Tính Apple: Hướng Dẫn Chi Tiết Từ Cơ Bản Đến Nâng Cao

Nếu nhãn dữ liệu đặt ở ngoài vòng và gây rối mắt, bạn có thể bật connector lines để nối nhãn với phần tương ứng:

• Chart Elements (+) → Data Labels → More Options → Label Position → Outside End → Show Leader Lines.

6.2 Định Dạng Số

Để hiển thị số liệu dưới dạng tiền tệ, phần trăm hay đơn vị:

• Click vào một nhãn → Format Data Labels → Number → Chọn Currency hoặc Percentage, tùy chỉnh số thập phân.

6.3 Tạo Hiệu Ứng Hover (Excel 365)

Nếu bạn sử dụng Excel 365 với tính năng Dynamic Arrays, bạn có thể tạo Data Validation để người dùng chọn danh mục và biểu đồ tự động cập nhật. Tuy không phải là “hover” truyền thống, nhưng cung cấp trải nghiệm tương tác.

6.4 Thêm Hình Ảnh Nền

Một cách để biểu đồ trông “sống động” hơn là chèn hình ảnh nền:

1. Click vào biểu đồ → Format Chart Area → Fill → Picture or texture fill.
2. Chọn ảnh (ví dụ: logo công ty) và điều chỉnh Transparency để không che dữ liệu.

Cảnh báo: Đảm bảo hình ảnh không làm giảm độ rõ của dữ liệu.

6.5 Lưu Dưới Dạng Template

Sau khi hoàn thiện biểu đồ, bạn có thể lưu chart template để tái sử dụng:

1. Click vào biểu đồ → Chart Design → Save as Template.
2. Đặt tên, lưu vào thư mục mặc định.
3. Khi cần tạo biểu đồ mới, vào Insert > Chart > Templates và chọn mẫu đã lưu.

7. Thực Hành: Tạo Báo Cáo Phân Bổ Ngân Sách Với Mâm Tròn

7.1 Dữ Liệu Mẫu

Khoản Mục	2026	2026
Marketing	150	180
Nghiên cứu	120	140
Vận hành	200	210
Đầu tư	80	100

7.2 Các Bước Thực Hiện

1. Chuẩn bị bảng và biến thành Table.
2. Chọn toàn bộ dữ liệu, Insert > Donut Chart → chọn 2‑Series Donut (Excel sẽ tự động tạo 2 vòng).
3. Định dạng màu:
4. 2026 → màu xanh dương nhạt.
5. 2026 → màu xanh dương đậm.
6. Điều chỉnh Donut Hole Size: đặt 60% để có không gian trung tâm đủ lớn.
7. Thêm Text Box ở trung tâm: “Tổng Ngân Sách 2026: 630 Triệu VND”.
8. Thêm Data Labels: chọn Category Name + Percentage cho cả hai vòng.
9. Bố trí Legend: đặt ở dưới biểu đồ, giảm kích thước font để tránh chiếm quá nhiều không gian.
10. Kiểm tra: Đảm bảo các phần trăm cộng lại 100% cho mỗi vòng.

Kết quả là một biểu đồ mâm tròn đa vòng, thể hiện rõ sự tăng trưởng ngân sách từng khoản mục từ 2026 đến 2026, đồng thời nhấn mạnh tổng ngân sách năm 2026 trong khu vực trung tâm.

8. Các Lỗi Thường Gặp Khi Vẽ Mâm Tròn Và Cách Khắc Phục

Lỗi	Nguyên Nhân	Cách Khắc Phục
Biểu đồ không hiển thị	Dữ liệu có giá trị âm hoặc không có giá trị	Loại bỏ hoặc chuyển đổi giá trị âm; đảm bảo có ít nhất một giá trị dương
Nhãn dữ liệu chồng lên nhau	Quá nhiều danh mục, không đủ không gian	Giảm số danh mục, hoặc chỉ hiển thị phần trăm; dùng Legend thay vì Data Labels
Màu sắc không đồng nhất	Excel tự động gán màu ngẫu nhiên	Đặt màu thủ công cho từng phần hoặc sử dụng Theme Colors
Tổng phần trăm không đúng 100%	Dữ liệu không chuẩn hoặc có giá trị trùng	Kiểm tra lại tổng giá trị; sử dụng công thức =SUM(range) để xác nhận
Vòng ngoài che phần vòng trong	Thứ tự series sai	Vào Select Data → Edit → Series Order để thay đổi thứ tự hiển thị
Không hiển thị tiêu đề trung tâm	Text Box không nằm trong lỗ tròn	Đảm bảo Text Box được đặt hoàn toàn bên trong Donut Hole; có thể điều chỉnh Hole Size để tạo không gian

9. So Sánh Mâm Tròn Với Các Loại Biểu Đồ Khác

Tiêu chí	Mâm Tròn	Biểu Đồ Tròn	Biểu Đồ Cột	Biểu Đồ Thanh
Hiển thị tỉ lệ phần trăm	✅	✅	❌	❌
So sánh nhiều nhóm	✅ (nhiều vòng)	❌	✅	✅
Không gian trung tâm	✅ (đặt tiêu đề, KPI)	❌	❌	❌
Dễ đọc khi danh mục > 7	❌ (cũng gặp vấn đề)	❌	✅	✅
Thích hợp cho báo cáo tài chính	✅	✅	✅	✅
Tính thẩm mỹ	★★★	★★	★	★

Kết luận: Mâm tròn là lựa chọn tốt khi bạn muốn so sánh tỉ lệ và trong cùng một biểu đồ hiển thị nhiều nhóm. Tuy nhiên, nếu danh mục quá nhiều, biểu đồ cột hoặc thanh sẽ cho độ rõ ràng cao hơn.

10. Kết Luận

Việc vẽ mâm tròn trên Excel không chỉ là một thao tác kỹ thuật đơn giản mà còn là nghệ thuật trình bày dữ liệu một cách sinh động, dễ hiểu và thuyết phục. Từ việc chuẩn bị dữ liệu, tạo biểu đồ cơ bản, tùy chỉnh màu sắc, nhãn, tới việc xây dựng biểu đồ đa vòng và áp dụng các mẹo nâng cao, bạn đã nắm vững toàn bộ quy trình để tạo ra những biểu đồ mâm tròn chuyên nghiệp.

Hãy áp dụng những kiến thức này vào các báo cáo hàng tuần, bản trình bày dự án, hay infographic marketing của bạn. Khi biểu đồ không chỉ truyền tải số liệu mà còn kể một câu chuyện, người xem sẽ dễ dàng nắm bắt thông tin, đưa ra quyết định nhanh chóng và chính xác hơn.

Chúc bạn thành công trong việc tạo ra những mâm tròn ấn tượng trên Excel và nâng tầm trình bày dữ liệu của mình!