Cách Vẽ Trên Excel 2026: Hướng Dẫn Chi Tiết Từ Cơ Bản Đến Nâng Cao

Excel 2026 không chỉ là một công cụ tính toán mạnh mẽ, mà còn là một nền tảng đa năng để tạo ra các biểu đồ, đồ thị và hình ảnh trực quan giúp truyền tải dữ liệu một cách sinh động và dễ hiểu. Dù bạn là người mới bắt đầu hay đã có kinh nghiệm, việc nắm vững cách vẽ trên Excel 2026 sẽ giúp bạn nâng cao hiệu quả công việc, thuyết trình và báo cáo. Bài viết này sẽ cung cấp hướng dẫn chi tiết, từng bước một, từ việc chuẩn bị dữ liệu, lựa chọn loại biểu đồ phù hợp, tùy chỉnh giao diện cho đến các kỹ thuật nâng cao như vẽ biểu đồ kết hợp, biểu đồ phụ, và thậm chí tạo đồ thị tùy chỉnh bằng VBA.

1. Chuẩn Bị Dữ Liệu Trước Khi Vẽ

1.1. Định Dạng Dữ Liệu

Trước khi tạo bất kỳ biểu đồ nào, dữ liệu của bạn cần được sắp xếp một cách hợp lý:

STT	Tháng	Doanh Thu (triệu VND)	Chi Phí (triệu VND)
1	1	120	80
2	2	135	90
3	3	150	95
4	4	165	100
5	5	180	110
6	6	200	120

• Cột đầu tiên thường là tiêu đề (Header) mô tả nội dung.
• Các cột dữ liệu nên chứa số liệu đồng nhất (tất cả là số, không có ký tự đặc biệt).
• Không để ô trống trong vùng dữ liệu sẽ được dùng để vẽ biểu đồ; nếu cần, hãy điền giá trị 0 hoặc NA.

1.2. Kiểm Tra Định Dạng Số

• Chọn các ô chứa số → Home > Number → Chọn Number hoặc Currency tùy nhu cầu.
• Đảm bảo Decimal places phù hợp (thường là 0 hoặc 2).
• Nếu dữ liệu là ngày tháng, hãy chọn Short Date hoặc Long Date để Excel nhận dạng đúng kiểu dữ liệu.

1.3. Đặt Tên Cho Các Vùng Dữ Liệu (Optional)

Sử dụng tính năng Name Manager giúp dễ dàng tham chiếu trong công thức và biểu đồ:

1. Chọn vùng dữ liệu (ví dụ: B2:B7 cho “Tháng”).
2. Vào Formulas > Define Name.
3. Đặt tên (ví dụ: Thang), nhấn OK.

Lặp lại cho các cột còn lại (DoanhThu, ChiPhi). Khi vẽ biểu đồ, bạn có thể nhập tên này thay vì địa chỉ ô.

2. Lựa Chọn Loại Biểu Đồ Phù Hợp

Có thể bạn quan tâm: Cách Vẽ Trên Dưa Hấu: Hướng Dẫn Chi Tiết Từ A Đến Z

Excel 2026 cung cấp hàng chục loại biểu đồ, mỗi loại thích hợp cho một mục đích cụ thể. Dưới đây là một số loại biểu đồ phổ biến và cách lựa chọn:

Loại biểu đồ	Khi nào dùng	Ưu điểm	Nhược điểm
Column (Cột)	So sánh giá trị giữa các danh mục	Dễ nhìn, thích hợp cho dữ liệu thời gian	Không tốt cho dữ liệu quá nhiều danh mục
Bar (Thanh)	So sánh danh mục có tên dài	Tên danh mục hiển thị rõ	Không tốt cho dữ liệu thời gian
Line (Đường)	Xu hướng theo thời gian	Thể hiện xu hướng, dễ nhận diện	Không thích hợp cho dữ liệu rời rạc
Pie (Tròn)	Tỷ lệ phần trăm của tổng	Dễ nhận diện tỷ lệ	Không hiển thị giá trị tuyệt đối tốt
Area (Diện tích)	Tổng hợp nhiều dòng thời gian	Thể hiện tổng cộng và xu hướng	Gây rối nếu quá nhiều series
Scatter (Phân tán)	Mối quan hệ giữa hai biến	Phân tích tương quan	Không hiển thị xu hướng nếu không có đường trend
Combo (Kết hợp)	Khi muốn so sánh loại dữ liệu khác nhau (cột + đường)	Linh hoạt, mạnh mẽ	Cần tùy chỉnh chi tiết

2.1. Ví dụ Thực Tế: So Sánh Doanh Thu và Chi Phí

Trong bảng dữ liệu mẫu, chúng ta muốn so sánh Doanh Thu và Chi Phí qua các tháng. Hai lựa chọn hợp lý:

• Column Chart (cột) để hiển thị cả hai series cạnh nhau.
• Combo Chart: Doanh Thu dạng cột, Chi Phí dạng đường (line) để dễ nhận diện xu hướng chi phí.

3. Tạo Biểu Đồ Cơ Bản

3.1. Tạo Column Chart

1. Chọn dữ liệu: B1:D7 (bao gồm tiêu đề).
2. Vào Insert > Column or Bar Chart → Chọn Clustered Column.
3. Excel tự động tạo biểu đồ và đặt vào sheet hiện tại.

3.1.1. Chỉnh sửa tiêu đề và trục

• Tiêu đề biểu đồ: Click vào “Chart Title” → Gõ “Doanh Thu và Chi Phí Hàng Tháng”.
• Trục hoành (X-axis): Click chuột phải → Format Axis → Đặt Axis Options > Text axis nếu cần.
• Trục tung (Y-axis): Định dạng số thành Currency → Number > Currency.

3.1.2. Thêm nhãn dữ liệu

• Click vào một cột → Add Data Labels.
• Định dạng nhãn: Number > Currency, hiển thị Value.

3.2. Tạo Combo Chart (Cột + Đường)

1. Chọn dữ liệu: B1:D7.
2. Insert > Combo Chart → Chọn Custom Combination Chart.
3. Đối với Doanh Thu, để Chart Type là Clustered Column.
4. Đối với Chi Phí, để Chart Type là Line, và tick Secondary Axis (trục phụ) để hiển thị giá trị riêng.
5. Nhấn OK.

3.2.1. Tùy chỉnh trục phụ

• Click chuột phải vào trục phụ (phải) → Format Axis.
• Đặt Maximum và Minimum phù hợp (ví dụ: Min = 0, Max = 150).
• Thay đổi màu trục để phân biệt.

3.2.2. Thêm Trendline cho Chi Phí

• Click vào đường Chi Phí → Add Trendline.
• Chọn Linear và hiển thị Equation và R‑square nếu cần phân tích.

4. Tùy Chỉnh Giao Diện Biểu Đồ Để Trở Nên Chuyên Nghiệp

4.1. Đổi Màu Sắc và Kiểu Đường

• Select Series → Format Data Series → Fill & Line.
• Chọn màu sắc thương hiệu (ví dụ: #0099FF cho Doanh Thu, #FF6600 cho Chi Phí).
• Đối với đường, thay đổi Dash type (đứt, chấm) để tăng độ nhận diện.

4.2. Thêm Legend (Chú Giải)

Có thể bạn quan tâm: Cách Vẽ Trên Cột Tường: Hướng Dẫn Chi Tiết Từ A Đến Z

• Nếu legend không hiển thị, vào Chart Elements (+) → Legend → Chọn vị trí (Right, Bottom, Top, Left).
• Định dạng font: Calibri, 11pt, Bold.

4.3. Định Dạng Nền Biểu Đồ

• Click vào nền biểu đồ → Format Plot Area.
• Chọn No Fill hoặc Solid Fill màu nhẹ (ví dụ: #F5F5F5) để giảm độ chói.

4.4. Thêm Các Đối Tượng Đồ Họa (Shapes)

• Insert > Shapes → Chọn Arrow, Textbox, hoặc Icon.
• Dùng để chú thích các điểm quan trọng (ví dụ: “Doanh thu đạt đỉnh tháng 6”).

4.5. Lưu Biểu Đồ Dưới Dạng Ảnh

• Click chuột phải vào biểu đồ → Save as Picture.
• Chọn định dạng PNG hoặc JPEG, độ phân giải 300 DPI cho in ấn.

5. Kỹ Thuật Nâng Cao: Vẽ Biểu Đồ Động (Dynamic Chart)

5.1. Sử Dụng Table để Tự Động Mở Rộng Dữ Liệu

1. Chọn toàn bộ vùng dữ liệu (A1:D7).
2. Insert > Table → Đánh dấu My table has headers → OK.
3. Khi bạn thêm dữ liệu mới (ví dụ: tháng 7), bảng sẽ tự động mở rộng và biểu đồ liên quan cũng sẽ cập nhật.

5.2. Đặt Tên Động Với OFFSET và COUNTA

Nếu không muốn dùng Table, bạn có thể tạo Named Range động:

=OFFSET(Sheet1!$B$2,0,0,COUNTA(Sheet1!$B$2:$B$100),1)

• Đặt tên Thang_Dyn.
• Lặp lại cho Doanh Thu và Chi Phí.
• Khi tạo biểu đồ, sử dụng các tên này trong Select Data Source.

5.3. Thêm Slider (Scroll Bar) Để Lọc Dữ Liệu

1. Developer Tab → Insert > Form Controls > Scroll Bar.
2. Đặt vị trí, gán Cell Link (ví dụ: $F$1).
3. Sử dụng công thức INDEX để lấy dữ liệu dựa trên vị trí scroll bar, rồi vẽ biểu đồ dựa trên vùng này.

6. Vẽ Các Loại Biểu Đồ Đặc Biệt

Có thể bạn quan tâm: Cách Vẽ Trên Bảng Vẽ: Hướng Dẫn Chi Tiết Từ Cơ Bản Đến Nâng Cao

6.1. Waterfall Chart (Biểu Đồ Thác Nước)

Excel 2026 hỗ trợ Waterfall Chart, rất hữu ích cho phân tích tài chính:

1. Chuẩn bị dữ liệu: Bắt đầu, Tăng, Giảm, Kết thúc.
2. Insert > Waterfall Chart → Chọn Waterfall.
3. Đánh dấu các giá trị Total để Excel hiển thị màu khác.

6.2. Funnel Chart (Biểu Đồ Phễu)

Dùng để thể hiện quá trình giảm dần (ví dụ: pipeline bán hàng).

1. Chuẩn bị dữ liệu: Leads, Qualified, Proposals, Closed Won.
2. Insert > Funnel Chart → Chọn Funnel.
3. Định dạng màu sắc để nhấn mạnh tỉ lệ chuyển đổi.

6.3. Combo Chart Nâng Cao: Kết Hợp Column + Area + Line

• Insert > Combo Chart → Custom Combination.
• Đặt Doanh Thu là Column, Lợi Nhuận (tính từ Doanh Thu – Chi Phí) là Area, Tỷ Lệ Lợi Nhuận là Line trên trục phụ.
• Điều này cho phép bạn quan sát đồng thời giá trị tuyệt đối và tỉ lệ phần trăm.

7. Sử Dụng PivotChart Để Phân Tích Dữ Liệu Lớn

Khi dữ liệu lên tới hàng nghìn dòng, PivotTable + PivotChart là giải pháp tối ưu.

7.1. Tạo PivotTable

1. Chọn bảng dữ liệu → Insert > PivotTable.
2. Đặt New Worksheet → OK.
3. Kéo Tháng vào Rows, Doanh Thu và Chi Phí vào Values.

7.2. Thêm PivotChart

1. Khi PivotTable được chọn, vào PivotTable Tools > Analyze > PivotChart.
2. Chọn loại biểu đồ (ví dụ: Clustered Column).
3. Biểu đồ sẽ tự động cập nhật khi bạn thay đổi bộ lọc (slicer) hoặc trường dữ liệu.

7.3. Thêm Slicer và Timeline

Có thể bạn quan tâm: Cách Vẽ Trên Bảng Đa: Hướng Dẫn Chi Tiết Từ Cơ Bản Đến Nâng Cao

• Insert > Slicer → Chọn Tháng → Giúp người dùng lọc nhanh.
• Insert > Timeline → Chọn trường ngày (nếu có) → Lọc theo khoảng thời gian.

8. Tự Động Hóa Vẽ Biểu Đồ Bằng VBA

Đối với những báo cáo định kỳ, việc tự động tạo biểu đồ qua macro sẽ tiết kiệm thời gian.

8.1. Mở Trình Soạn Thảo VBA

• Alt + F11 → Insert > Module.

8.2. Mã VBA Cơ Bản Để Tạo Combo Chart

Sub TaoComboChart() Dim ws As Worksheet Dim cht As ChartObject Dim rngData As Range Set ws = ThisWorkbook.Sheets("Sheet1") Set rngData = ws.Range("B1:D7") 'Vùng dữ liệu 'Xóa biểu đồ cũ nếu có For Each cht In ws.ChartObjects cht.Delete Next cht 'Thêm biểu đồ mới Set cht = ws.ChartObjects.Add(Left:=300, Top:=20, Width:=500, Height:=350) With cht.Chart .ChartType = xlCombo .SetSourceData Source:=rngData 'Cột cho Doanh Thu .SeriesCollection(1).ChartType = xlColumnClustered .SeriesCollection(1).AxisGroup = xlPrimary 'Đường cho Chi Phí .SeriesCollection(2).ChartType = xlLine .SeriesCollection(2).AxisGroup = xlSecondary 'Tiêu đề .HasTitle = True .ChartTitle.Text = "Doanh Thu & Chi Phí (Combo Chart)" 'Định dạng trục .Axes(xlCategory).HasTitle = True .Axes(xlCategory).AxisTitle.Text = "Tháng" .Axes(xlValue, xlPrimary).HasTitle = True .Axes(xlValue, xlPrimary).AxisTitle.Text = "Doanh Thu (triệu VND)" .Axes(xlValue, xlSecondary).HasTitle = True .Axes(xlValue, xlSecondary).AxisTitle.Text = "Chi Phí (triệu VND)" End With
End Sub

• Chạy macro → Biểu đồ sẽ xuất hiện tự động.
• Bạn có thể mở rộng macro để lưu biểu đồ dưới dạng PNG, gửi email, hoặc đặt vào slide PowerPoint.

8.3. Lưu Biểu Đồ Dưới Dạng Ảnh Tự Động

Sub LuuChartAsPNG() Dim cht As ChartObject Set cht = ThisWorkbook.Sheets("Sheet1").ChartObjects(1) cht.Chart.Export Filename:=ThisWorkbook.Path & "\DoanhThu_ChiPhi.png", FilterName:="PNG"
End Sub

9. Thực Hành Thực Tế: Tạo Báo Cáo Quý

Giả sử bạn cần chuẩn bị báo cáo tài chính quý, bao gồm:

• Doanh thu, chi phí, lợi nhuận.
• Biểu đồ so sánh quý hiện tại vs. cùng kỳ năm trước.
• Biểu đồ Waterfall cho lợi nhuận ròng.

9.1. Bước 1: Chuẩn Bị Dữ Liệu

Quý	Năm	Doanh Thu	Chi Phí	Lợi Nhuận
Q1	2026	1,200	800	400
Q2	2026	1,350	900	450
Q3	2026	1,500	950	550
Q4	2026	1,650	1,000	650
Q1	2026	1,100	750	350
Q2	2026	1,250	850	400
Q3	2026	1,400	900	500
Q4	2026	1,550	950	600

• Đánh dấu Table để dữ liệu có thể mở rộng.

9.2. Bước 2: Vẽ Column Chart So Sánh Doanh Thu

1. Chọn Quý, Doanh Thu 2026, Doanh Thu 2026.
2. Insert > Column > Clustered Column.
3. Đặt Series 2026 màu xanh, 2026 màu xám.
4. Thêm Data Labels và Legend.

9.3. Bước 3: Thêm Waterfall Chart Lợi Nhuận

1. Tạo bảng Waterfall: Bắt đầu (0), Doanh Thu, -Chi Phí, =Lợi Nhuận.
2. Insert > Waterfall Chart.
3. Đánh dấu Total ở dòng “=Lợi Nhuận”.

9.4. Bước 4: Kết Hợp Vào Dashboard

• Tạo một Sheet “Dashboard”.
• Dán các biểu đồ, điều chỉnh kích thước.
• Thêm Slicer cho Năm để người dùng có thể chuyển đổi nhanh.

10. Các Lỗi Thường Gặp Khi Vẽ Biểu Đồ Và Cách Khắc Phục

Lỗi	Nguyên nhân	Giải pháp
Dữ liệu không hiển thị	Vùng dữ liệu chưa bao gồm tiêu đề	Kiểm tra Select Data Source, chắc chắn tiêu đề được chọn
Trục X hiển thị ngày tháng sai định dạng	Excel hiểu dữ liệu là ngày	Định dạng cột thành Text hoặc Custom
Biểu đồ quá chồng chập	Quá nhiều series	Sử dụng Combo Chart hoặc Secondary Axis
Nhãn dữ liệu bị cắt	Kích thước biểu đồ quá nhỏ	Tăng Width/Height hoặc giảm kích thước font
Giá trị âm hiển thị không đúng	Loại biểu đồ không hỗ trợ giá trị âm (ví dụ Pie)	Chuyển sang Bar hoặc Column

11. Mẹo Nhanh Để Tăng Tốc Độ Làm Việc

1. Ctrl + 1 → Mở nhanh Format Cells.
2. Alt + F1 → Tạo biểu đồ nhanh từ dữ liệu đã chọn.
3. Ctrl + Shift + L → Bật/tắt Filter nhanh.
4. F11 → Tạo biểu đồ mặc định (Column) ngay lập tức.
5. Sử dụng Theme: Page Layout > Themes → Đổi nhanh màu sắc và font cho toàn bộ workbook.

12. Tổng Kết

Việc vẽ trên Excel 2026 không chỉ dừng lại ở việc chèn một biểu đồ đơn giản mà còn mở ra một thế giới phong phú của trực quan hóa dữ liệu. Từ việc chuẩn bị dữ liệu sạch sẽ, lựa chọn loại biểu đồ phù hợp, tùy chỉnh chi tiết cho tới các kỹ thuật nâng cao như biểu đồ động, PivotChart và tự động hoá bằng VBA, mỗi bước đều góp phần làm cho báo cáo của bạn trở nên chuyên nghiệp và thuyết phục hơn.

• Bước đầu: Đảm bảo dữ liệu được sắp xếp, không có ô trống và định dạng đúng.
• Lựa chọn biểu đồ: Hiểu rõ ưu nhược điểm của từng loại để đưa ra quyết định tối ưu.
• Tùy chỉnh: Màu sắc, nhãn, trục, chú giải… đều ảnh hưởng đến khả năng đọc hiểu.
• Nâng cao: Sử dụng Table, Named Range, PivotChart, VBA để tăng tính tự động và linh hoạt.
• Kiểm tra: Luôn rà soát lỗi và thử nghiệm trên dữ liệu thực tế.

Hy vọng bài viết này đã cung cấp cho bạn một cẩm nang toàn diện để khai thác tối đa sức mạnh của Excel 2026 trong việc vẽ biểu đồ. Hãy thực hành, thử nghiệm các kiểu biểu đồ khác nhau và không ngừng sáng tạo – vì trong thế giới dữ liệu, cách vẽ không chỉ là một kỹ năng, mà còn là ngôn ngữ truyền đạt thông tin mạnh mẽ nhất. Chúc bạn thành công!